“Willkommen in Deutschland, Memet”: Torunlara özel 65 yıllık göç hikâyesi
“Dedemler Almanya’ya gelmek için gerçekten böyle çırılçıplak doktor kontrolünden mi geçmişler?” Theater Ulüm’ün genç seyircilerinden gelen bu tür sorular, yeni bir oyunun çıkış noktası oldu. Almanya’da 28 yıldır sahne alan topluluk, “Willkommen in Deutschland, Memet” (Almanya’ya Hoşgeldin Memet) ile ilk kuşağın yaşadıklarını çocuklara, gençlere ve ailelerine anlatıyor. Oyun, 22 Kasım’da Ulm’de, 29 Kasım’da ise Avusturya’nın Wels kentinde sahnelenecek.
Almanya’ya işçi olarak gelen dedelerin, ninelerin hikâyesi, torunları için kimi zaman şaşırtıcı derecede uzak. İşe alınmadan önce yapılan sağlık muayeneleri de aileyle haberleşmenin güçlüğü de bugün büyüyen çocukların bildiği hayatın dışında kalıyor. Theater Ulüm’ün sanat yönetmeni ve oyuncusu Atilla Cansever, farklı kentlerde karşılaştıkları genç seyircilerin sorularını Yeni Posta’ya aktardı. Yeni oyunu hazırlama kararını da bu karşılaşmalarla açıkladı.
“Almanya’da oynadığımız birçok yerde gençlerimizin ve çocuklarımızın Türkiye’den Almanya’ya 1961 yılında başlayan işgücü anlaşması kapsamındaki göç hikâyemizle ilgili neredeyse hiçbir şey bilmediklerini gördük” diyen Cansever, topluluğun bu nedenle 65 yıllık geçmişi bir tiyatro oyununun imkânları içinde anlatmaya giriştiğini belirtti.
Ortaya çıkan yapımın adı “Willkommen in Deutschland, Memet”, Türkçesiyle “Almanya’ya hoş geldin, Memet”. İlk yıllara ağırlık veren oyun, göçü yaşamış kuşaklarla onların çocuklarını ve torunlarını aynı salonda buluşturmayı amaçlıyor.
“DEDEMLER GELDİĞİNDE CEP TELEFONU YOK MUYMUŞ?”
Cansever’in aktardığı sorulardan biri de şu:
“Abi, dedemler geldiğinde hakikaten cep telefonu yok muymuş?”
Bugün bir görüntülü aramayla aşılabilen mesafelerin geçmişte ne anlama geldiği, genç seyircilerin merak ettiği konular arasında. Sağlık kontrolleri karşısındaki şaşkınlıkları ise aile büyüklerinin Almanya’ya gelmeden önce neler yaşadıklarını ne kadar az bildiklerini gösteriyor.
Cansever, bu soruların ardından hem çocuklara ve gençlere hem de ailelerine oynayabilecekleri özel bir yapım hazırladıklarını söylüyor. Anlatının ilk göç yıllarına odaklanması nedeniyle oyun Türkçe ağırlıklı. Bazı sahnelerde Almanca da kullanılıyor.
Böylece ilk kuşağın yakından bildiği deneyimler, sonraki kuşakların ilk kez karşılaştığı sahnelere dönüşüyor. Aile içinde bazen anlatılmamış, bazen de konuşmalar arasında unutulmuş ayrıntılar, oyunun temel malzemesini oluşturuyor.

YEDİ KİŞİLİK KADRO İLE İKİ ÜLKEDE PEŞ PEŞE GÖSTERİ
Prömiyerini kısa süre önce yapan oyunda Ulüm Tiyatrosu’nun Sanat Yönetmeni Atilla Cansever, Hatice Onar, Rüya Kahraman, Tuncay Çolak, Gülçin Kozak, Anıl Kağan Küçük ve Osman Tekin rol alıyor. Yapım, Ulm Belediyesi ile Baden-Württemberg Sanat İnovasyon Fonu tarafından destekleniyor.
“Willkommen in Deutschland, Memet”, 22 Kasım 2026 Pazar günü saat 15.30’da Ulm’de, topluluğun Schillerstraße 1, 89077 Ulm adresindeki sahnesinde oynanacak. Bir sonraki gösteri ise 29 Kasım Pazar günü saat 14.30’da Avusturya’nın Wels kentinde gerçekleştirilecek.
ULM’DE 1998’DEN BERİ AÇIK BİR SAHNE
1998 yılında kurulan Theater Ulüm, Almanya’daki Türk tiyatrosunun uzun soluklu topluluklarından biri. Ulm Belediyesi’nin desteğiyle kendi sahnesinde çalışmalarını sürdüren tiyatro, müzikli komedilerinde iki dilliliği, kuşak çatışmalarını, vatandaşlığı, kadın haklarını ve ayrımcılığı işliyor. Türkçe oyunlarla başlayan repertuvarına 2017’den itibaren bütünüyle Almanca yapımlar da ekledi. Gazeteci ve tiyatro yazarı Aydın Engin’in metinleri, topluluğun sahne geçmişinde önemli bir yer tutuyor.
“Grüss Gott Memet”, “Memet Dasch Vatandasch”, “Oh Gott, die Türken integrieren sich!” ve “Hochdeutschtürkisch” gibi oyunlarda seyirci, Almanya’daki gündelik hayatı Daş ailesinin başından geçenlerle izledi. Bürokrasi, önyargılar ve aile içindeki anlaşmazlıklar, bu repertuvarda mizahın konusu oldu.
Göçün geçmişini anlatmak da Ulüm için yeni bir uğraş değil. Topluluk, 2021’de işgücü anlaşmasının 60’ıncı yılı dolayısıyla Don Quichotte e-mizah dergisiyle ortak bir etkinlik düzenlemişti. Ulm’deki buluşmada tiyatro gösterisine, 45 ülkeden 60 karikatürcünün göç konulu eserleri eşlik etmişti.
Yeni oyunda ise anlatıyı genç seyircilerin merakı yönlendiriyor. Cansever ve arkadaşlarının daveti, aile büyüklerinin Almanya’ya nasıl geldiğini öğrenmek isteyenlere olduğu kadar, o günleri çocuklarına ve torunlarına anlatmak isteyenlere de.
Gösteriler ve rezervasyon hakkında 0731 6025937 numaralı telefondan, [email protected] adresinden veya Theater Ulüm’ün internet sitesinden bilgi alınabilir.
YENİ POSTA – ULM