Barış İçin Sürülenler Ege Adaları’nda
Gazeteci-yazar ve yönetmen Osman Okkan’ın Türkiye ile Yunanistan arasındaki “nüfus mübadelesi”ni konu alan “Barış İçin Sürülenler” belgeselinin Yunanca versiyonu, Ege Adaları’nda gösteriliyor. Yunan Tarihçiler Birliği’nce (FIMPOD) düzenlenen ilk gösterim dün, Türkiye’den Hasan Cemal, Murat Belge, Cengiz Aktar, Nilüfer Göle, Asaf Savaş Akat, Hale Soygazi, Faruk Günaltay ile Almanya’dan Can Dündar’ın da bugünlerde buluştuğu Leros Adası’nda yapıldı.
FIMPOD’un, Köln merkezli “Türkiye-Avrupa Kültür Forumu” ve “Türk-Yunan Barış Girişimi” iş birliğiyle düzenlediği bundan sonraki gösterimler de Nea Fokea, Attika, Plomari, Antissa, Nea Philadephia, Kalamata, Sakız ve İstanköy adalarında olacak.
Osman Okkan’ın, 2006 yılında yitirdiğimiz eşi Simone Sitte’yle birlikte 2003 yılında yaptığı belgeselin Yunanca versiyonu ilk olarak geçtiğimiz ağustosta Midilli Adası’nda düzenlenen “Barış ve Dostluk Festivali” kapsamında gösterilmişti. Belgesel, 2026’nın mart ayı içinde de çeşitli üniversiteler ve kurumların iş birliğiyle Atina, Pire ve Selanik’te gösterildi.
2000’li yılların başında büyük ölçüde Midilli ve Girit adalarında çekilen belgesel, 1923 yılında Türkiye ve Yunanistan’dan yaklaşık iki milyon insanı kapsayan karşılıklı zorunlu göçü, bu sürgün politikasını ve sürülenlerin yaşamını bugün bile şekillendiren etkilerini inceliyor.
Fransız-Alman ortak televizyon kanalı ARTE ile Batı Alman Radyo ve Televizyon Kurumu WDR için hazırladığı belgesel, o dönemdeki trajik olaylardan kurtulanlarla yapılan röportajları içeriyor. Belgeselde her iki ülkeden o dönemin tanıklarının yanı sıra Mikis Theodorakis, Yaşar Kemal, Zülfü Livaneli ve Maria Farantouri’nin de bu sürece ilişkin deneyimleri ve görüşleri yer alıyor.
Nürnberg **“Türkiye-Almanya Film Festivali”**nde **“Mahmut Tali Öngören Demokrasi ve İnsan Hakları Ödülü”**nü alan “Barış İçin Sürülenler – Yunanlar ve Türkler Ayrıldığında” belgeselinin yapımcısı Osman Okkan, adalardaki gösterimlerin bazılarına bizzat katılacak.
“Barış İçin Sürülenler” belgeseline konu olan zorunlu göçler Temmuz 1923’te yaşanmıştı. Lozan Antlaşması’nda yer alan ve Yunanistan ile Türkiye arasında “nüfus mübadelesi” adı altında uygulanan göçlerde, yaklaşık bir buçuk milyon Yunan Türkiye’den Yunanistan’a, orada yaşayan 500 bin Türk de Türkiye’ye yerleştirilmişti.
GÜRSEL KÖKSAL – FRANKFURT