“Denizler hiç kuyuya sığar mı?” Avrupa’da eylem dalgası

“Denizler hiç kuyuya sığar mı?” Avrupa’da eylem dalgası
Editor Yeniposta
Yayınlama: 05.07.2026
14
A+
A-

Komedyen Deniz Göktaş’ın tutuklanmasına karşı Avrupa’dan yükselen dayanışma dalgası büyüyor. İlk açıklamanın ardından destek çığ gibi artarken imzacı sayısı kısa sürede 200’e yaklaştı. Almanya’nın başkenti Berlin’de ise yüzlerce kişi ifade özgürlüğü ve mizaha sahip çıkmak için bir araya geldi.

Komedyen Deniz Göktaş’ın tutuklanması Avrupa’daki Türkiye kökenli kültür, sanat ve medya dünyasında beklenmedik ölçekte bir dayanışmaya dönüştü.

Avrupa’da yaşayan yazar, gazeteci, çizer ve sanatçıların başlattığı ortak çağrı kısa sürede sınırları aştı. İlk imzacı listesinin açıklanmasının ardından sosyal medya üzerinden çok sayıda gazeteci, tiyatro insanı, müzisyen, şair, yazar, yönetmen ve sanatçı “Ben de imzalamak istiyorum” diyerek destek verdi.

Böylece başlangıçta 100’ün üzerinde isimle duyurulan çağrı, kısa süre içinde 158 imzacıya ulaştı.

Dikkat çeken ise yalnızca sayı olmadı. Avrupa’nın farklı ülkelerinde yaşayan, farklı kuşaklardan ve farklı düşünce çizgilerinden gelen kültür insanlarının aynı metinde buluşması, açıklamaya ayrı bir anlam kazandırdı.

Deniz Göktaş’a destek çağrısı tek bir çevrenin açıklaması olmanın ötesine geçerek, mizah ve ifade özgürlüğü temelinde geniş bir ortak duruşa dönüştü.

AVRUPA’NIN FARKLI SESLERİ AYNI ÇAĞRIDA BULUŞTU

Aralarında Almanya’nın ilk Türkiye kökenli kabare sanatçılarından Şinasi Dikmen, sanatçılar Açıklamaya Almanya’nın ilk Türkiye kökenli kabare sanatçılarından Şinasi Dikmen, Atilla Cansever, İbrahim Yarar, Şaban Ol ve Hilal Nesin, halk ozanları Âşık Şahturna ve Ozan Emekçi, sanatçı Ferhat Tunç, rapçi Ezhel, gazeteci ve yazarlar Can Dündar, Aslı Erdoğan, Doğan Özgüden, İnci Tuğsavul, Osman Okkan, Gürsel Köksal, Mustafa Bozdurgut, Işın Ertürk, Recai Aksu, Çağdaş Gökbel, Seda Şanlıer, Birgül Göker Perdisa, Hakan Erol, Atilla Keskin,  Birol Kılıç, Süheyla Kaplan, Adil Yiğit, Erkan Pehlivan, yapımcı yönetmen Erhan Eren, şair Nihat Kemal Ateş, Haydar Eroğlu ve yazar Murat Tuncel, karikatüristler İsmail Doğan, Hayati Boyacıoğlu ve Erdoğan Karayel ile mizah yazarı Erdinç Utku’nun yanı sıra çok sayıda tiyatro yönetmeni, yazarlar, halk ozanları, müzisyenler ve karikatüristler Deniz Göktaş’ın serbest bırakılması çağrısında birleşti.

Ortak açıklamada, mizahın demokratik toplumların vazgeçilmez unsurlarından biri olduğu vurgulanarak şu mesaj verildi:

“Eleştiri, mizah ve sanat demokratik toplumlarda cezalandırılması gereken değil, korunması gereken alanlardır. Bir düşünceye katılmamak, onu cezai yaptırımla susturmanın gerekçesi olamaz.”

REKLAM ALANI
REKLAM ALANI

EZHEL, DENİZ’E “CEM KARACA”LI MESAJ ÇAKTI

Avrupa’daki dayanışma yalnızca imza kampanyasıyla sınırlı kalmadı.

ha-ber.com’da yer alan habere göre Almanya’nın başkenti Berlin’de de Deniz Göktaş için destek eylemi düzenlendi. Türkiye kökenli nüfusun yoğun yaşadığı Kreuzberg semtindeki Oranienplatz’da bir araya gelen yüzlerce kişi, ifade özgürlüğü ve sanatın özgürce var olabilmesi için çağrı yaptı.

Dayanışmaya destek veren isimlerden rap sanatçısı Ezhel de Berlin’deki buluşmaya katıldı. Ezhel, sanatçı Cem Karaca’nın “Düştüm mapus damlarına” dizelerini hatırlatarak Deniz Göktaş’a destek mesajı verdi.

GÖZLER AVRUPA’NIN MİZAH SAHNESİNDE

Dayanışmanın giderek büyümesiyle birlikte gözler şimdi Avrupa’da geniş kitlelere ulaşan Türkiye kökenli stand-up ve kabare sanatçılarına çevrildi.

Özellikle Almanya’da milyonlara ulaşan mizah sahnesinin temsilcilerinin ifade özgürlüğü tartışmasına nasıl yaklaşacağı merak ediliyor.

Çünkü Deniz Göktaş tartışması artık yalnızca bir komedyenin tutuklanması başlığı altında değerlendirilmiyor. Avrupa’daki sanat çevreleri açısından konu, mizahın sınırları, eleştirel sanatın özgürlüğü ve demokratik toplumlarda hicvin yeri tartışmasına dönüşmüş durumda.

“NEŞEMİZİ ÇALAMAZLAR”

Avrupa’dan yayımlanan ortak bildiride Türkiye’nin Nasrettin Hoca’dan Karagöz ile Hacivat’a uzanan güçlü mizah geleneğine dikkat çekildi.

İmzacılar, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 10. maddesini hatırlatarak Deniz Göktaş hakkında verilen kararın yeniden değerlendirilmesini istedi.

Açıklamada şu çağrı yapıldı:

“Göktaş’ın temel hak ve özgürlükler çerçevesinde hemen salıverilmesini bekliyor, kutuplaşmanın yerini tekrar barışa ve hoşgörüye bıraktığı, özgür düşüncenin egemen olduğu neşeli bir gelecek diliyoruz.”

ORTAK BİLDİRİNİN TAM METNİ VE GÜNCELLENMİŞ İMZACI LİSTESİ

“Deniz Göktaş Serbest Bırakılsın!
Avrupa’da yaşayan yazarlar, çizerler, gazeteciler ve sanatçılar olarak;
düşünce ve ifade özgürlüğünü, sanatı ve mizahı demokratik yaşamın ayrılmaz parçaları olarak görüyoruz.
Toplumu düşündüren, güldürürken sorgulatan mizah, demokratik yaşamın vazgeçilmez unsurlarından biridir. Sanatçılar ve mizahçılar, tarih boyunca iktidarı, toplumsal çelişkileri ve gündelik hayatı eleştiren eserler üretmiş; bu üretim, ifade özgürlüğünün en önemli alanlarından biri olmuştur.
Eleştiri, mizah ve sanat, demokratik toplumlarda cezalandırılması gereken değil, korunması gereken alanlardır. Bir düşünceye katılmamak, onu cezai yaptırımla susturmanın gerekçesi olamaz. Hukukun temel ilkeleri; masumiyet karinesi, adil yargılanma hakkı ve ölçülülük ilkesinin her koşulda gözetilmesini gerektirir.
Türkiye’nin de taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 10. maddesi uyarınca ifade özgürlüğü; yalnızca beğenilen ya da zararsız görülen düşüncelerin değil, rahatsız edici, eleştirel ve mizahi ifadelerin de güvencesidir. Sanatın ve mizahın özgür olmadığı bir toplumda demokrasinin de eksik ve güdük kalması kaçınılmazdır. Nitekim Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Eon v. France kararında, hicvin abartı ve kışkırtma unsurları taşıyan meşru bir ifade biçimi olduğunu, bu tür ifadelerin cezalandırılmasının ise demokratik kamusal tartışma üzerinde caydırıcı bir etki yaratacağını vurgulamıştır.
Susmayan mizah, susturulamayan düşüncedir.
Dünyaya mal olmuş bir halk filozofu ve mizah ustası olan Nasrettin Hoca’yı yetiştiren, Nasrettin Hoca ve Bektaşi fıkralarıyla kıvrak zekasını ve hoşgörüsünü sergileyen, Mevlana gibi bir hoşgörü sembolünün filizlendiği, Karagöz ile Hacivat’ın doğduğu Anadolu’da sanatçılar ve mizahçılar cezai yaptırım korkusu olmadan kendilerini özgürce ifade edebilmelidir.
Bu nedenle, Osmanlı’da Diyojen (1870) ile modern yazılı mizahın kurumsallaştığı bir kültürün mirasçıları olarak tüm demokratik kamuoyunu; ifade özgürlüğüne, hukukun üstünlüğüne ve adil yargılanma hakkına sahip çıkmaya davet ediyor, Deniz Göktaş hakkında verilen tutuklama kararını, ifade özgürlüğü açısından kaygı verici buluyor ve kınıyoruz.
Özgür bir toplumun, eleştiri ve mizahla barışık bir toplum olduğuna olan inancımızı yineliyor; Kararın Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 10. maddesi ışığında yeniden değerlendirilmesini talep ediyoruz.
Son gösterisinde kullandığı bazı mizahi ifadeler gerekçe gösterilerek “Cumhurbaşkanına hakaret” ve “dini değerleri alenen aşağılama” suçlamalarıyla tutuklanan Göktaş’ın temel hak ve özgürlükler çerçevesinde hemen salıverilmesini bekliyor, kutuplaşmanın yerini tekrar barışa ve hoşgörüye bıraktığı, özgür düşüncenin egemen olduğu neşeli bir gelecek diliyoruz.
Kamuoyuna saygıyla duyururuz.”
1-İbrahim Yarar (Tiyatro Yönetmeni- Hollanda)
2- Erdinç Utku (Mizah Yazarı ve Tiyatro Yönetmeni – Belçika)
3- Aşık Şahturna (Halk Ozanı Aktivist – Almanya)
4- Ezhel (Rapçi – Almanya)
5- Doğan Özgüden (Gazeteci, Yazar – Belçika)
6- İnci Tuğsavul (Gazeteci, Yazar – Belçika)
7- Can Dündar (Gazeteci Yazar – Almanya)
8- Ozan Şiar (Yazar- Sanatçı, Şair ve Gazeteci – Almanya)
9- Haydar Eroğlu (Şair – Hollanda)
10- İsmail Doğan (Karikatürist – Belçika)
11- Birol Kılıç (Yayıncı Yazar – Avusturya)
12- Gürsel Köksal (Gazeteci Yazar – Almanya)
13- Attilla Keskin (Yazar- Almanya)
14- Erdoğan Karayel (Karikatürist – Almanya)
15- Ali Cabbar (Sanatçı ve Yazar – Belçika)
16- Nihat Kemal Ateş (Şair – Belçika)
17- Tanar Çatalpınar (Sanatçı – Belçika)
18- Sibel Dinçer (Tiyatrocu Müzisyen – Belçika)
19- Atilla Cansever ( Theater Ulüm Tiyatro Yönetmeni – Almanya)
20- Mehmet Tanlı (Gazeteci – Almanya)
21- Mehmet Emin Alkanlar (Gazeteci-Hollanda)
22- Adil Yiğit, (Gazeteci – Almanya)
23- Süheyla Kaplan (Gazeteci – Almanya)
24-Ufuk Evlâ Bostan (Gazeteci – Almanya)
25- Ali Bağseven (Sanat Organizatörü – Belçika)
26- Doç.Dr. Hıdır Eren Çelik (Yazar – Almanya)
27- Murat Çakır (Yazar – Almanya)
28- Murat Saydam (Şair Yazar Radyo Programcısı – Belçika)
29- Selçuk Şahin Polat (Yazar – Almanya)
30- Ferman F. Karayığit (Tiyatro Yönetmeni – Almanya)
31- Kasım Palabıyık (Tiyatro Oyuncusu – Almanya)
32-Leyla Dönmez Suveren ( Ressam – Almanya)
33-Ali Temiz (Müzisyen – Almanya)
34- Nida Sevindik (Oyuncu – Almanya)
35- Meryem Ağgül (Oyuncu – Almanya)
36- Nuhmettin Karagül (Tiyatro Grubu Yöneticisi – Almanya)
37- Serpil Yıldız ( Oyuncu – Almanya)
38- Pakize Palabıyık ( (Tiyatro Grubu Yöneticisi – Almanya)
39- Maviṣ Güneșer (Müzisyen – Almanya)
40- Reyhan Kuyumcu (Yönetmen – Almanya)
41- Fatma Çiftçi (Oyuncu- Almanya)
42- Gülşure Keskin (Müzisyen – Almanya)
43- Taner Tanrıverdi (Müzisyen – Almanya)
44- Orhan Çelik (Yazar- Almanya)
45- Ümmü Yılmaz (Oyuncu – Fransa)
46- Nurcan Keskin (Tiyatrocu – Almanya)
47- Mehmet Esatoğlu (Tiyatro Yönetmeni- Almanya/Türkiye)
48- Sevim Tarhan (Șair/Yazar – Almanya)
49- Ali Riza Korkut (Tiyatrocu/Eğitmen – Almanya)
50- Erdal Boyoğlu (Yazar- Almanya)
51- Ali Haydar NERGİS (Gazeteci – İsveç)
52- Faruk Eskioğlu (Gazeteci Yazar – İngiltere)
53- İbrahim Eroğlu (Yazar/Şair – Hollanda)
54- Yalçın Baykul (Yazar Yönetmen – Almanya)
55- Arif Bektas (Gazeteci – İngiltere)
56- Hasan Boz (Gazeteci Yazar – İngiltere)
57- Sedat SARICI (Müzisyen Yazar – İngiltere)
58- Fergül Yücel (Heykeltraş Yazar – İngiltere)
59- Nevzat Çopur (Ressam – Belçika)
60- Kadir Kankılıç ( Besteci Müzisyen – Belçika)
61- Ali Çarman (Gazeteci Yazar – Almanya)
62- Mevlüt Asar (Yazar – Almanya)
63- Prof. de. H. Neşe Özgen (Yazar – Almanya)
64-Zeki Rüzgar ( Gazeteci – Almanya)
65- Cem Duman (Yayıncı-Yazar-Hollanda)
66- Medine Durmann (Gazeteci – Almanya)
67- Aslı Filiz (Ressam -Almanya)
68- Kazım Gündoğan (Araştırmacı Yazar – Almanya)
69- Ozan Emekçi (Halk Ozanı – Almanya)
70- Ümit Kaya (Şair Müzisyen – Almanya)
71- Şükrü Yıldız (Gazeteci – Almanya)
72- Kenan Taşkesen (Tiyatrocu – Almanya)
73- Zerrin Buğday ( Müzisyen – Almanya)
74- Işın Ertürk (Gazeteci – Almanya)
75- Ferhat Tunç (Sanatçı – Almanya)
76- Hasan Hayri Ateş (Yazar – Almanya)
77- Yaşar Kahraman ( Müzisyen – Almanya)
78- Seher Yeğin (Yazar – Almanya)
79- İlhan Atasoy (Kabaretist ve yazar – Almanya )
80- Canan Kayışlı (Yazar- Almanya)
81- Kazım Cumert (Yazar- Hollanda)
82- Cemal Akça (Yazar, Fotoğraf Sanatçısı- Hollanda)
83- Recai Aksu (Gazeteci,- Almanya)
84- Ahmet Sefa (Yazar- Hollanda)
85- Aytekin Kılıç (Saz Sanatçısı- Belçika)
86- Kamil Aydemir (Şair- Hollanda)
87- Bülent Kaya (Yazar – İsviçre)
88- Agop Yıldız (Halk Ozanı- Hollanda)
89- Sırrı Ayhan (Yazar- Almanya)
90- Serap Varan (Şair- Hollanda)
91- Cahide Özer (Şair- Almanya)
92- Gani Cansever (Şair Halk Ozanı- Almanya)
93- Ali Yıldırım (Yazar, Sanatçı- Hollanda)
94- Sabri Varan (Yazar Fotoğraf Sanatçısı – Almanya)
95- Yaşar Çiçekdemir (Yazar- Hollanda)
96- Murat Tuncel (Yazar Gazeteci- Hollanda)
97- Ali Gümüş (Şair- Hollanda)
98- İrfan Erdoğan (Yazar- Almanya)
99- Halit Umar (Yazar, Şair- Hollanda)
100- Hilal Nesin (Tiyatrocu ve Yazar – Fransa)
101- Şinasi Dikmen (Kabaretist ve yazar – Almanya)
102- Şaban Ol (Tiyatro Yönetmeni ve Yazar – Hollanda)
103- Hıdır Murat Doğan (Sanatçı Yazar – Polonya)
104- Mustafa Temel (Gazeteci -Almanya)
105- Selma Koçiva (Yazar- Almanya)
106-Mehmet Tas (Yazar – İngiltere)
107- Hayati Boyacıoğlu (Karikatürist – Almanya)
108- Osman Okkan (Gazeteci – Almanya)
109- Selman Şimsek (Şair, Yazar, Yayıncı- Hollanda)
110- Gülnar Meral (Şair, Tiyatro Sanatçısı- Hollanda)
111- Berin Uyar (Yazar – Almanya)
112- Nilüfer Yıldırım (Şair- Hollanda)
113- Erkan Pehlivan (Gazeteci – Almanya)
114- Seda Şanlıer (Gazeteci- İsveç)
115- Yener Orkunoğlu – (Yazar – Almanya)
116- Çağdaş Gökbel (Gazeteci Yazar – İrlanda)
117- Vicdan Özerdem( Yazar – Almanya)
118- Sultan Karataş( Şair yazar – İngiltere)
119- Olcay Jennings (Çevirmen – İngiltere)
120- Aslı Erdoğan (Yazar – Almanya)
121- Erhan Eren (Yapımcı-Yönetmen Almanya)
122- Mustafa Bozdurgut (Gazeteci – Almanya)
123- Haydar Doğan (Şair Yazar – Almanya)
124- Bektaş Tosun (Şair Yazar Araştırmacı – Hollanda)
125- Hüseyin Eryılmaz (Şair – Belçika)
126- Öncü Göçebe (Müzisyen – İngiltere)
127- Bülent Koçuroğlu (Yazar sanatçı – Hollanda)
128- Hakan Erol (Gazeteci Yazar – Almanya)
129- Sevim Ünal (Ressam Yazar – Belçika)
130- Birgül Göker Perdisa ( Gazeteci Yazar – İtalya )
131- Şükran Bağcık ( Şair – Almanya)
132- Gülsen Gülbeyaz (Yazar- Almanya)
133- Vehbi Koca (Fotograf Sanatçısı – İngiltere)
134- Bahar Kimyongür (Yazar – Belçika)
135- Nedim Şahin (Sanatçı- Almanya)
136- Hasan Subaşı (Gazeteci- Almanya)
137- Cumali Yağmur (Gazeteci – Almanya)
138-Birol Keskin (Gazeteci- Almanya)
139- Yunus Ülger (Gazeteci Yazar – Almanya)
140- Mehmet Yıldız (Gazeteci Yazar – Almanya)
141- Özcan Buze (Gazeteci Yazar – Norveç)
142- İlhan İşözen (Karikatürist – Almanya)
143- Orhan İşözen (Ebru Şanatçısı -Almanya)
144- Demir SÖNMEZ (Gazeteci Yazar Fotoğraf Sanatçısı – İsviçre)
145- Kemal Yalçın (Yazar – Almanya)
146- Necdet Yüksekbaş (Şair – Hollanda)
147- Sidem Samsun ( Yazar – Almanya)
148- Ufuk Uyanık ( Karikatürist – İngiltere)
149- Hüseyin Kaplan ( Müzisyen – İngiltere)
150- Temel Işık (Gazeteci- Almanya)
151- Mehmet Ötün (Müzisyen – Almanya)
152- Kazım Doğan (Gazeteci – Almanya)
153- Başak Canda (Gazeteci Yazar – Belçika)
154- Dilek Dizdar (Yazar – Almanya)
155- Nafiz Özbek (Yazar – Almanya)
156- Hüseyin Şenol (Gazeteci Yazar – Almanya)
157- Alirıza Güler ( Gazeteci-Almanya)
158- Muzaffer Topgume (Müzisyen – Belçika)
YENİ POSTA – STUTTGART

FOTO: MUSTAFA TEMEL

Editor Yeniposta
Editor Yeniposta