Ana dilde yayın isyanı: ARD’ye geri adım çağrısı

Almanya’da bir dönemler “Köln Radyosu” olarak bilinen Türkçe yayınlar başta olmak üzere, birçok göçmen topluma yönelik ana dilde yayınların sonlandırılmasına yönelik planlara karşı büyük tepki var.

500’den fazla göçmen örgütü, inisiyatif ve kültür, bilim ile siyaset dünyasından destekçi, ARD’nin kültürlerarası ve çok dilli programı COSMO’nun 1 Nisan 2027’de fiilen sona erdirilmesini kabul etmiyor.

EŞSİZ BİR İTTİFAK

Berlin’de 11 Haziran 2026 tarihinde yapılan açıklamada, eşi benzeri görülmemiş büyüklükte bir ittifakın ARD’yi göçmen nüfusun büyük bir bölümünü ihmal etmemesi konusunda uyardığı bildirildi.

Bugün ARD’nin tüm genel müdürlerine gönderilen açık mektupta ittifak, kapatma planlarının derhal durdurulmasını talep etti. Girişimin organizatörü olan Neue deutsche Medienmacher*innen ise tasfiye yerine ülke çapında bir gelecek hamlesi çağrısında bulundu.

COSMO’nun güçlü ve ülke genelinde yayın yapan ortak bir ARD programına dönüştürülmesi talep ediliyor.

GÖÇ TOPLUMUNDAN TARİHİ ÇIKIŞ

Açıklamada bu gelişme, Almanya’nın göç toplumu açısından tarihi bir an olarak değerlendirildi. Almanya’da göç toplumu daha önce medya politikalarına ilişkin talepler için bu kadar geniş ve birlik içinde bir araya gelmemişti.

Almanya’daki insanların dörtte birinden fazlasının göç geçmişi bulunuyor.

Açık mektup, Bundeskonferenz der Migrant*innenorganisationen (BKMO), DaMOst, Bundesverband russischsprachiger Eltern, neue deutsche organisationen ve Türkische Gemeinde in Deutschland gibi büyük çatı kuruluşları bir araya getiriyor.

İttifak ayrıca geniş bir toplumsal destek görüyor. Destekçiler arasında Initiative 19. Februar, Bildungsinitiative Ferhat Unvar, Initiative Schwarze Menschen in Deutschland, Alman-Polonya Dernekleri Federasyonu, Kürt girişimleri, Sinti ve Roman dernekleri ile İtalyan Comites örgütleri de yer alıyor.

Medya, kültür, bilim ve siyaset dünyasından isimler ve kurumlar da çağrıyı destekliyor. Bunlar arasında Deutsche Journalistinnen- und Journalisten-Union, Grimme-Institut ve Deutscher Musikrat bulunuyor.

KUTUPLAŞMAYA KARŞI KAMUSAL ALAN

Aşırı sağın güçlendiği bir dönemde ARD’nin en çok ihtiyaç duyulan yerde geri çekildiğine dikkat çekiliyor.

COSMO’nun ortadan kalkması durumunda, farklı bakış açılarına açık tek kültürlerarası ve çok dilli alanın küçüleceği, dezenformasyona karşı önemli bir koruma mekanizmasının da zayıflayacağı belirtiliyor.

ARD’YE ÜÇ TEMEL TALEP

Açık mektupta ARD’ye üç temel talep yöneltiliyor.

İlk olarak COSMO’nun tasfiye edilmesi değil, geliştirilmesi isteniyor. Programın ülke çapında yayın yapan bir ARD işbirliği programı olarak güçlendirilmesi, çeşitlilik içeren bir toplum için modern ve çok platformlu bir medya hizmetine dönüştürülmesi talep ediliyor. Buna kamu yayıncılığında ana dilde yapılan yayınların görünür ve duyulur olmaya devam etmesi de dahil ediliyor.

İkinci olarak ARD’den erişim konusunda şeffaflık bekleniyor. Kurumun, göç kökenli nüfusa gerçekten ulaşıp ulaşmadığını ve bunu hangi yöntemlerle ölçtüğünü açıklaması isteniyor.

Üçüncü olarak ise ARD’nin, çoğulcu göç toplumunun genel kurumsal stratejisinde hangi rolü oynadığını net biçimde ortaya koyması talep ediliyor.

TASFİYE DEĞİL GÜÇLENDİRME

Neue deutsche Medienmacher*innen Genel Müdürü Elena Kountidou, 500’den fazla kuruluşun çağrısının ARD’nin COSMO’nun sona ermesini göze alamayacağını açıkça gösterdiğini belirtti.

Kountidou, genel programlarda çeşitliliğin bir tercih değil, zorunluluk olduğunu vurgulayarak, çoğulcu bir toplumun dilsel ve kültürel olarak kendisini ifade edebileceği kalıcı bir alana ihtiyaç duyduğunu ifade etti. Kountidou’ya göre şimdi yapılması gereken tasfiye değil, ülke çapında bir büyüme ve güçlendirme süreci.

Sivil toplum kuruluşları ARD yönetimini somut ve hızlı bir diyaloğa davet ediyor.

Toplumdaki desteğin büyüklüğü ise 100 binden fazla imza toplayan “Save Cosmo” kampanyasıyla da ortaya çıkıyor.

İTTİFAKTAN GÜÇLÜ MESAJLAR

Almanya Türk Toplumu Başkanı Gökay Sofuoğlu, COSMO’nun kapatılması yönündeki planların, toplumsal dayanışma ve karşılıklı anlayışın her zamankinden daha önemli olduğu bir dönemde yanlış bir sinyal olduğunu belirtti. Sofuoğlu, göç toplumundan ve göç toplumu hakkında daha fazla hikâyeye ihtiyaç olduğunu, daha azına değil daha fazlasına gerek duyulduğunu vurguladı.

Rusça Konuşan Veliler Birliği Genel Müdür Yardımcısı Anastasia Sudzilovskaya, sosyal medya ve mesajlaşma uygulamaları üzerinden ebeveynlere ve çocuklara her gün dezenformasyon ulaştığını belirterek, buna karşı yoğun mücadele verdiklerini ifade etti. Sudzilovskaya, ARD’nin bu mücadelede kendilerini yalnız bırakamayacağını ve çok dilli, güvenilir bilgi kaynaklarının temel bir kamu hizmeti olduğunu söyledi.

Yeni Alman Örgütleri Genel Müdürü Karim El-Helaifi, medyada görünür olmanın eşit katılımın ön koşulu olduğuna dikkat çekti. El-Helaifi, COSMO’nun kaldırılmasıyla toplumun dörtte birinden fazlasının kamu yayıncılığındaki sesini kaybedeceğini ve bunun yayıncılık görevinin temel mantığıyla çeliştiğini belirtti.

Schleswig Holstein Sinti Birliği Genel Müdürü Kelly Laubinger ise görünmezliğin ne anlama geldiğini bildiklerini vurguladı. Laubinger, çoğunluk kurumlarının bazı topluluklara hitap edilmesine gerek olmadığına karar vermesinin ne demek olduğunu da bildiklerini belirterek, COSMO’nun bunun istisnası olduğunu ve korunması gerektiğini söyledi.

Berlin Humboldt Üniversitesi’nden Prof. Dr. Naika Foroutan, COSMO’nun kaybolması halinde yalnızca medya çeşitliliğinin değil, toplumun farklı kesimlerinin birbirini görebildiği ve anlayabildiği alanın da küçüleceğini ifade etti.

Göçmen Örgütleri Federal Konferansı Başkanı Karen Taylor ise “Biz olmadan işleyen bir demokrasi, fırsat eşitliği ya da herkes için refah olmaz. Bizim için değil, bizimle birlikte program yapın” çağrısında bulundu.

GİRİŞİMİN ARKASINDA KİMLER VAR?

Bu benzeri görülmemiş ittifak, 500’den fazla göçmen örgütünü, girişimi ve kültür-bilim kurumunu kapsıyor.

Açık mektup, Almanya’nın göç geçmişi olan ve olmayan gazetecilerden oluşan en büyük sivil toplum kuruluşlarından biri olan Neue deutsche Medienmacher*innen tarafından başlatıldı.

Kuruluş, ayrımcılık karşıtı habercilik, çeşitliliği yansıtan haber merkezleri ve internet ortamındaki nefret söylemiyle mücadele için çalışıyor.

YENİ POSTA – BERLİN