AB’den Venedik Bienali’ne şantaj: “Rusları çıkar, yoksa fon kesilir!”

Sanata siyasi sansür mü?

AB, Venedik Bienali’ni fonla tehdit ediyor

Avrupa Birliği Komisyonu, dünyanın en önemli sanat etkinliklerinden biri olan Venedik Bienali’ni açıkça tehdit etti. Gerekçe ise Rusya’nın yeniden katılmasına izin verilmesi.

Almanya’nın eleştirel haber analiz portalı Nachdenkseiten’da Tobias Riegel imzasıyla yayımlanan değerlendirmeye göre AB Komisyonu, Bienal yönetimine açık mesaj gönderdi: Rus sanatçılar kabul edilirse iki milyon avroluk AB fonu kesilebilir.

SANAT ÖZGÜRLÜĞÜNE SİYASİ MÜDAHALE

Venedik Bienali iki yılda bir düzenlenen ve aylar süren uluslararası bir sanat buluşması. Rusya, 2022’de Ukrayna savaşı sonrası etkinlikten fiilen çekilmişti. O dönemde Rus pavyonunun küratörleri ve sanatçıları savaşı protesto ederek katılımı iptal etmiş, pavyon kapanmıştı.

2024’te Rusya pavyonunun anahtarları Bolivya’ya verilmişti. Bu yıl ise tablo değişti. Bienal Başkanı Pietrangelo Buttafuoco, Rusya’nın mayısta başlayacak sergide yeniden yer alabileceğini açıkladı.

Buttafuoco’nun mesajı netti…”Sanatın olduğu yerde diyalog olur.”

Bienal yönetimi de aynı çizgide. Kurum kendisini “açık bir platform” olarak tanımlıyor. Açıklamalarında şu vurgu öne çıkıyor: Sanat ve kültür hiçbir şekilde sansürlenmemeli, uluslararası sanat buluşmaları halklar arasında diyaloğu güçlendirmeli.

AB: “RUSYA KABUL EDİLEMEZ”

AB Komisyonu ise bu yaklaşımı sert biçimde reddetti. Brüksel’e göre Rusya’nın Bienal’e katılması, “Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırısına karşı AB’nin kolektif tutumuyla bağdaşmıyor.”

Komisyon ayrıca yaptırımları hatırlattı. Rusya’nın saldırganlığını destekleyen kişilere platform verilmemesi gerektiğini söyledi.

Ancak aynı açıklamada AB, bu müdahaleyi “demokratik değerleri koruma”, “çeşitlilik” ve “ifade özgürlüğü” gibi kavramlarla gerekçelendirdi.

FON KESME TEHDİDİ

Tobias Riegel’e göre asıl mesele burada. AB yalnızca eleştirmiyor, doğrudan baskı kuruyor.

Komisyon, Rusya’nın katılımı sürerse Bienal’e verilen iki milyon avroluk AB fonunun askıya alınabileceğini açıkladı.

İTALYA DA DEVREDE

Baskı yalnızca Brüksel’den gelmiyor. İtalya Kültür Bakanı Alessandro Giuli de Bienal yönetiminden Rus yetkililerle yapılan tüm yazışmaları talep etti.

Resmî açıklamada Bienal’in “bağımsız” olduğu söylense de aynı anda Rusya’nın katılımının AB yaptırımlarıyla uyumlu olup olmadığı inceleniyor.

Alman medyasında da sert tartışma var.

Zeit yazarı Hanno Rauterberg, sanatın diyalog kuramadığı bir dünyada bunun nerede mümkün olacağını soruyor.

Başka yorumcular ise Rusya’nın sanat üzerinden “yeniden meşrulaştırıldığını” savunuyor.

Riegel’e göre asıl soru ise ülkelerin politikaları nedeniyle sanatçılar dışlanacaksa, aynı ölçütler diğer ülkeler için de uygulanıp uygulanmayacağı.

Bu denkleme göre ABD, Suudi Arabistan ya da başka ülkelerin sanatçılarının da aynı gerekçelerle yasaklanması gerekmiyor mu örneğin?

Bu dikkat çekici haber analizde Riegel, sanat ve spor alanlarını jeopolitik çatışmaların silahına çevirmenin kültürün barıştırıcı rolünü yok ettiğine işaret ediyor ve sanatçıların, hükümetlerinin politikaları nedeniyle cezalandırılamayacağı vurgusunu da yapıyor.

YENİ POSTA – STUTTGART 

FOTO: Toa Heftiba – Unsplash