CafeUni’yi hatırlayanlara: DasSözlük yenilendi

Mustafa Şahin-Brandt’ın 1999’da Hamburg’da başlattığı Almanca-Türkçe sözlük, iki yıllık çalışmanın ardından yeniden yayında. Ücretsiz kullanılabilen sitede sözlüğün yanında dil dersleri, oyunlar ve eski CafeUni forumunun arşivi de bulunuyor.

Almanca öğrenenlerin ve çeviri yapanların bir dönem CafeUni adıyla tanıdığı DasSözlük, baştan sona yenilendi. Gazeteci ve tercüman Mustafa Şahin-Brandt’ın kendi işi yanında gönüllü olarak sürdürdüğü projeye, bu kez dil dersleri ve öğrenme oyunları da eklendi. Temel sözlük ve öğrenme araçlarını kullanmak için ücret ödemek ya da üye olmak gerekmiyor.

Dokuz Eylül Üniversitesi’ndeki öğreniminin ardından Almanya’ya yerleşen Şahin-Brandt, sözlüğü 1999’da MyDictionary adıyla kurdu. Daha sonra SuperSozluk ve CafeUni adlarını alan site, 2014’ten bu yana DasSözlük olarak yayınını sürdürüyor.

Şahin-Brandt, yenileme kararını ve iki yıllık çalışmayı şöyle anlatıyor:

“1999 yılında küçük bir çevrim içi sözlük olarak başladığım DasSözlük, yıllar içinde hem içeriği hem de kullanıcı topluluğuyla benim için çok değerli bir projeye dönüştü. Ancak dijital dünyanın değişen ihtiyaçlarına ayak uydurması gerekiyordu. İki yıl önce modern yapay zekâ destekli yazılım geliştirme araçlarından da yararlanarak platformu teknik açıdan baştan inşa etmeye başladım. Bugün ortaya çıkan yeni DasSözlük, benim için adeta küllerinden doğan bir Anka kuşu gibi. Amacım, Almanca öğrenenlere, öğretmenlere ve tercümanlara kapsamlı ve erişilebilir bir kaynak sunmak.”

FİİLİN MASTARINI BİLMEK GEREKMİYOR

Site hakkında verilen bilgilere göre sözlükte 300 bini aşkın kayıt bulunuyor. Aramada Almancadaki “ä, ö, ü” veya Türkçedeki “ı, ş, ğ, ç” harflerinin eksik ya da farklı yazılması durumunda da kelimeye ulaşılabiliyor.

Çekimli fiiller de aranabiliyor. Örneğin “kam” veya “gekommen” yazan kullanıcı “kommen” fiiline, “ging” yazan ise “gehen” fiiline yönlendiriliyor. Böylece bir metinde karşılaşılan fiili bulmak için önce mastarını bilmek gerekmiyor.

Kelimeler artikelleri, çoğulları, eş anlamlıları, birlikte sık kullanıldıkları sözcükler ve örnek cümlelerle veriliyor. Fiil çekim tabloları da var. Meslek adlarında “Arzt” ve “Ärztin” örneğindeki gibi kadınlar için kullanılan biçimler gösteriliyor.

Sesli telaffuzların yanında Türkçe okunuş rehberleri bulunuyor. Kullanıcılar fark ettikleri hata ve eksikleri doğrudan editörlere bildirebiliyor.

DERSLER, SEVİYE TESTİ VE 12 OYUN

“Dil Antrenörü” bölümündeki yaklaşık on dakikalık test, A1’den C2’ye kadar Almanca düzeyi hakkında ilk değerlendirmeyi sunuyor. Dilbilgisi dersleri, kelime çalışmaları ve “Günün Kelimesi” bölümü de burada yer alıyor. Çalışmalar, günlük kısa tekrarlarla ilerlemek isteyenler düşünülerek hazırlanmış.

Dersler ve kelime listeleri PDF olarak indirilebiliyor. Öğretmenlerin sınıfta kullanabileceği özel materyaller üzerindeki çalışma ise sürüyor.

Sitedeki 12 oyun arasında “Artikel Şimşeği”, “Cümle Mimarı”, “Kelime Hafıza Oyunu” ve “Çoğul Uçuşu” da var. “Şiveler Dünyası” ise Almancanın bölgesel kullanımlarına ayrılmış. Kuzey Almanya’da duyulan “Moin” selamından İsviçre Almancasındaki “Grüezi”ye kadar farklı ifadeler bu bölümde ele alınıyor.

CAFEUNI’NİN ARŞİVİ DE TAŞINDI

Eski kullanıcıların katkıları yenileme sırasında korunmuş. CafeUni dönemini de kapsayan, 15 yılı aşkın sürede birikmiş 30 binden fazla forum gönderisi yeni siteye aktarılmış.

Forumda hukuk ve tıp terimlerinden resmî yazışmalara, deyimlerden günlük konuşmalara kadar pek çok çeviri sorusu tartışılıyor. Burada geliştirilen öneriler, editörlerin incelemesinden sonra sözlüğe alınabiliyor. Yapay zekâ desteğiyle hazırlanan paylaşımların da bu bilgi belirtilerek işaretlenmesi planlanıyor.

GÖNÜLLÜLERE ÇAĞRI

Şahin-Brandt, sözlük içeriğine ve forum yönetimine katkıda bulunacak gönüllüler arıyor. Türkçe ve Almancayı en az C1 düzeyinde bilenler editörlük veya moderatörlük için başvurabiliyor.

Aktif gönüllülere, tercüme bürolarını, mesleki hizmetlerini ya da projelerini tanıtabilecekleri ücretsiz forum reklam alanları sunuluyor. İletişim adresi: [email protected]

Sözlük ve öğrenme araçları: www.DasSozluk.com

YENİ POSTA – HAMBURG