Almanya’da “sosyal paket” öfkesi: Sendikacı Sidar Çarman’dan sokağa çağrı

Almanya’da çalışma hayatı ve sosyal devlet yeniden sert bir tartışmanın ortasında. ver.di (Birleşik Hizmetliler Sendikası) Stuttgart Bölge Müdürü Sidar Çarman, federal hükümetin sosyal politika ve çalışma yaşamına ilişkin planlarına karşı 26 Eylül’de sokağa çıkma çağrısı yaptı. Stuttgart Schlossplatz’ta (Saray Meydanı) düzenlenecek gösterinin sloganı “#HARTVERDIENT – Sozialstaat schützen” (“Zor kazanıldı – Sosyal devleti koruyalım”).

Çarman’ın sendika üyelerine gönderdiği çağrı oldukça sert. Daha uzun ve esnek çalışma süreleri, süreli iş sözleşmelerinin yaygınlaştırılması, emeklilik, sağlık ve bakım sistemindeki tartışmalar ile Wohngeld (kira yardımı) bunlardan bazıları.

Sendikacıya göre tartışmanın asıl sorusu ise başka: Almanya sosyal devletin maliyetini kimin üzerine yükleyecek?

“KABUL ETMEYECEĞİZ”

Çarman, çalışanların, ailelerin, gençlerin ve emeklilerin giderek daha fazla yük altında bırakıldığını savunuyor. Sosyal harcamalarda tasarruf tartışılırken savunmaya yüz milyarlarca avro ayrılmasını da şu sözlerle eleştiriyor.

“Bunu kabul edemeyiz ve etmeyeceğiz. Bu nedenle 26 Eylül 2026’da hep birlikte sokağa çıkıyoruz.”

Bu çıkış tek başına ver.di Stuttgart’ın tepkisi değil. DGB (Alman Sendikalar Birliği) ve üye sendikaları, “Hart verdient! Deine Arbeit. Deine Gesundheit. Deine Rente” (“Zor kazanıldı! Senin emeğin. Senin sağlığın. Senin emekliliğin.”) sloganıyla ülke çapında bir kampanya yürütüyor. DGB Baden-Württemberg, sosyal devletin finansmanında yüksek servetlerin ve çok yüksek gelirlerin daha fazla pay üstlenmesini istiyor. 

PLANLAR MASADA

Bu tartışmayı sadece sendikaların kullandığı “sosyal yıkım” söylemi üzerinden okumak eksik kalır. Çünkü Çarman’ın işaret ettiği bazı düzenlemelerin karşılığı federal hükümetin programında gerçekten var.

Bunlardan biri süreli çalışma. Hükümet, gerekçe gösterilmeden yapılan süreli iş sözleşmelerinin dört yıla kadar uzatılabilmesini planlıyor. Bir başka değişiklik çalışma saatlerinde. Mevcut günlük azami çalışma süresi yerine haftalık bir üst sınır getirilmesi hedefleniyor. Hükümete göre amaç insanları daha fazla çalıştırmak değil, işçi ve işverenlere haftanın günleri arasında daha fazla esneklik sağlamak. 

Sendikaların itirazı da tam burada başlıyor. “Esneklik” işveren açısından hareket alanı anlamına gelirken, çalışan açısından daha uzun iş günlerine dönüşebilir mi? 26 Eylül’de sokağa taşınacak tartışmanın önemli noktalarından biri bu.

KİRA YARDIMINDA DA KESİNTİ VAR

Daha somut bir örnek Wohngeld (kira yardımı).

Federal hükümetin 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girmesini öngördüğü tasarı, kira yardımında planlanan artışın durdurulmasını ve Heizkostenkomponente (ısınma giderleri desteği) olarak adlandırılan bölümün yarıya indirilmesini içeriyor. Hükümet kendi açıklamasında düzenlemenin bütçenin dengelenmesine katkı sağlayacak “tasarruflar” içerdiğini açıkça belirtiyor. 

Bu nokta önemli. Çünkü sosyal devlet tartışması artık soyut bir “kesinti olacak mı, olmayacak mı?” kavgasından ibaret değil. En azından kira yardımı konusunda miktarı doğrudan etkileyebilecek bir tasarı masada.

HÜKÜMET AYNI TABLOYA FARKLI BAKIYOR

Federal hükümet ise izlediği yolu sosyal devletin tasfiyesi olarak görmüyor. Şansölye Friedrich Merz yönetimindeki hükümet, çalışma piyasasında daha fazla hareketlilik, şirketler için esneklik ve sosyal sistemlerin uzun vadede finansmanının güvence altına alınması gerektiğini savunuyor. Sosyal devlet reformunda bürokrasinin azaltılması ve yardımlara erişimin kolaylaştırılması da hükümetin öne çıkardığı hedefler arasında. 

Böylece Almanya’da iki farklı yaklaşım giderek daha açık biçimde karşı karşıya geliyor. Hükümet “reform, esneklik ve sürdürülebilirlik” diyor. Sendikalar aynı adımların çalışanların yıllar içinde elde ettiği hakları aşındırabileceği görüşünde.

26 Eylül’de Stuttgart’ta meydanda tartışılacak mesele de tam olarak bu olacak.

DGB ve üye sendikalarının “#HARTVERDIENT – Sozialstaat schützen” (“Zor kazanıldı – Sosyal devleti koruyalım”) eylemi, Schlossplatz’ta (Saray Meydanı) saat 11.55’te başlayacak. 

YENİ POSTA – STUTTGART